Đọc hiểu Chí khí anh hùng

Tác phẩm Chí khí anh hùng (trích) thuộc chương trình học Ngữ văn 10 và cũng là đề tài được thầy cô yêu thích và đề ra trong phần Đọc hiểu của những đề thi, đề rà soát. Cùng Trường Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường miền Trung tham khảo những đề sau đây:

Tổng hợp đề đọc hiểu Chí khí anh hùng

Đề đọc hiểu Chí khí anh hùng số 1

Đọc văn bản sau và trả lời thắc mắc:

Bạn đang xem bài: Đọc hiểu Chí khí anh hùng

Nàng rằng: Phận gái chữ tòng,

Chàng đi thiếp cũng một lòng xin đi

Từ rằng “Tâm phúc tương tri,

Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình?

Bao giờ mười vạn tinh binh,

Tiếng chiêng dậy đất bóng tinh rợp đường.

Làm cho rõ mặt phi thường,

Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia.

(Trích Chí khí anh hùng, Trang 113, Ngữ văn 10, Tập II,NXBGD, 2006)

Câu 1. Nêu ý chính văn bản trên? Xét ở góc độ giao tiếp, văn bản sử dụng tiếng nói gì ?

Câu 2. Lời của Thuý Kiều trong văn bản gợi nhớ tới câu nói gì theo quan niệm phong kiến ? vì sao nàng xin đi theo Từ Hải ?

Câu 3. Chỉ ra và nêu hiệu quả nghệ thuật của giải pháp tu từ trong văn bản?

Câu 4. Viết đoạn văn ngắn thổ lộ suy nghĩ về hình ảnh nàng Kiều khi chia tay Từ Hải với cuộc chia tay với Thúc Sinh trước đó :

“Người lên ngựa, kẻ chia bào

Rừng phong thu đã nhuốm màu quan sơn

Dặm hồng bụi cuốn chinh an

Trông người đã khuất mấy nghìn dâu xanh

Người về chiếc bóng năm canh

Kẻ đi muôn dặm một mình xa xôi

Vầng trăng người nào xẻ làm đôi

Nửa in gối chiếc, nửa soi dặm trường”

Đáp án đọc hiểu Chí khí anh hùng số 1

Câu 1.

– Ý chính của văn bản: Thuý kiều xin đi theo Từ Hải. Từ Hải đáp lại bằng lời trách nhẹ nhõm và lời hứa hứa một tương lai tươi sáng với sự nghiệp phi thường.

– Xét ở góc độ giao tiếp, văn bản sử dụng tiếng nói hội thoại.

(Hiểu rõ hơn về phần thơ này, những em có thể tham khảo thêm văn mẫu cảm nhận 12 câu thơ giữa bài Chí khí anh hùng nữa nhé!)

Câu 2.

– Lời của Thuý Kiều trong văn bản gợi nhớ tới câu nói theo quan niệm phong kiến: tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử ( quan niệm tam tòng) ……..

– Kiều xin đi theo Từ Hải vì nàng muốn gắn kết với Từ Hải không phải chỉ bằng tình tri kỉ, nam nữ mà bằng nghĩa vợ-chồng. Nàng muốn mình là một phần của cuộc thế Từ để có một chỗ dựa trong cuộc thế- một nét tâm lí rất chân thật ở người con gái yếu đuối có tình cảnh như nàng. từ đó, ta thấy được vẻ đẹp lòng chung thuỷ của Kiều.

Câu 3. những giải pháp tu từ trong văn bản :

– Phép liệt kê : mười vạn tinh binh, chiêng dậy đất, tinh rợp đường

– Phép điệp cú pháp : Tiếng chiêng dậy đất bóng tinh rợp đường.

– Nói quá : chiêng dậy đất, tinh rợp đường

– Hoán dụ : mặt phi thường ( anh hùng)

Hiệu quả nghệ thuật: thông qua hàng loạt giải pháp tu từ về từ và tu từ cú pháp, tác giả thể hiện niềm tin, lí tưởng cao cả của anh hùng. Đó là một lí tưởng đẹp. Lí tưởng gắn liền với một ý kiến sống tích cực, một cách sống vượt ra mọi phạm vi trói buộc của đời thường để đạt tới mục tiêu cao cả.

Câu 4. Đoạn văn đảm bảo những yêu cầu :

– phương thức: đảm bảo về số câu, không được gạch đầu dòng, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp.

– Nội dung:

+ Trong cảnh Kiều chia tay Thúc Sinh, Nguyễn Du không sử dụng tiếng nói hội thoại mà chủ yếu tập trung tả cảnh để thể hiện tâm trạng của người về-kẻ đi. thi sĩ dự cảm cuộc chia tay này đồng nghĩa với vĩnh biệt qua hình ảnh vầng trăng người nào xẻ. Nhưng dẫu sao, Thúc Sinh cũng là cái phao cứu sinh trong cuộc thế Kiều. vì vậy, trong cảnh chia tay này, Kiều hiện ra là một người sống có tình có nghĩa với anh chàng họ Thúc non gan, sợ vợ.

+ Trong cảnh Kiều chia tay Từ Hải, Nguyễn Du sử dụng tiếng nói hội thoại. Dù mới nửa năm sống với Từ Hải vô cùng hạnh phúc nhưng giữa họ chưa hề có lễ thức gia ( lễ cưới chính thức) nhưng nàng nói với Từ như lời người vợ dành cho chồng. Nàng xin đi theo để làm tròn chữ tòng theo quan niệm xưa. Từ Hải đáp lại lời nàng với lời hứa danh dự của một người anh hùng, sẽ đem lại hạnh phúc cho nàng. từ đó, người đọc cảm nhân vẻ đẹp của lòng chung thuỷ, trọn nghĩa phu thê của nàng Kiều.

Đề đọc hiểu Chí khí anh hùng số 2

Đọc văn bản sau và trả lời những thắc mắc:

Nửa năm hương lửa đương nồng,

Trượng phu thoắt đã động lòng bốn phương.

Trông vời trời bể mênh mang,

Thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng rong.

Nàng rằng:“Phận gái chữ tòng,

Chàng đi thiếp cũng một lòng xin đi”.

Từ rằng: “Tâm phúc tương tri,

Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình?

Bao giờ mười vạn tinh binh,

Tiếng chiêng dậy đất, bóng tinh rợp đường.

Làm cho rõ mặt phi thường,

Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia.

Bằng nay bốn bể không nhà,

Theo càng thêm bận biết là đi đâu ?

Đành lòng chờ đó ít lâu,

Chầy chăng là một năm sau vội gì!”

Quyết lời dứt áo ra đi,

phong vân bằng đã tới kì dặm khơi.

( Ngữ văn 10, tập 2, trang 112-113, NXB Giáo dục -2006).

Câu 1. (1.0 điểm) Phương thức biểu thị chính của văn bản là gì?

Câu 2. (1.0 điểm) Nêu ý nghĩa của điển tích được sử dụng trong câu thơ:

Quyết lời dứt áo ra đi,

phong vân bằng đã tới kì dặm khơi.

Câu 3. (4.0 điểm) Anh/ chị hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 20 dòng) nêu cảm nhận về vẻ đẹp của nhân vật Từ Hải qua đoạn trích Chí khí anh hùng (Trích Truyện Kiều – Nguyễn Du).

Đáp án đọc hiểu Chí khí anh hùng số 2

Câu 1. Phương thức biểu thị chính: tự sự

Câu 2.

– Điển tích được sử dụng trong câu thơ là: “chim bằng” (chim đại bàng).

– Ý nghĩa của điển tích này là: Nguyễn Du đã mượn hình ảnh chim bằng (chim đại bàng) trong văn học cổ điển – chim bằng là một giống chim vô cùng lớn, đập cách làm động nước trong ba nghìn dặm, thường tượng trưng cho những người anh hùng có bản lĩnh phi thường, khát khao làm nên sự nghiệp lớn, tượng trưng cho sự dũng mãnh, khát vọng làm nên việc lớn của những người anh hùng quân tử hán bản lĩnh phi thường để chỉ Từ Hải. Cuộc ra đi đột ngột, không báo trước, thái độ dứt khoát lúc chia tay, niềm tin vào thắng lợi đều bộc lộ chí khí anh hùng của người anh hùng Từ Hải. Cuộc chia tay Thúy Kiều chính là thời khắc đánh dấu đã tới lúc chim bằng tung cánh bay lên cùng phong vân chín nghìn dặm trên cao, thỏa sức vùng vẫy giang sơn bốn bể.

Câu 3.

Để nêu cảm nhận về vẻ đẹp của nhân vật Từ Hải qua đoạn trích Chí khí anh hùng

*4 câu đầu:

“Nửa năm hương lửa đương nồng,

Trượng phu thoắt đã động lòng bốn phương.

Trông vời trời bể mênh mang,

Thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng rong.”

– Thúy Kiều và Từ Hải đang có cuộc sống vô cùng hạnh phúc “hương lửa đương nồng”

– Trượng phu: chỉ người đàn ông có chí khí, bậc anh hùng → Thái độ trân trọng, kính phục của Nguyễn Du với Từ Hải.

– Thoắt: dứt khoát, mau lẹ,nhanh chóng.

– Động lòng bốn phương: trong lòng náo nức chí vùng vẫy ở bốn phương

– Lên đường thẳng rong: đi liền một mạch

→ Một tư thế đẹp, hiên ngang không vướng bận, không lệ bộ của người quân tử sẵn sàng lên đường.

→ Cảm hứng vũ trụ, con người vũ trụ với kích thước phi thường, không gian bát ngát, ngợi ca, khâm phục.

=> Từ Hải không phải là con người của những say mê thông thường mà là con người của khát vọng công danh.

*12 câu tiếp:

a. Lời Thúy Kiều:

– Xưng hô: Chàng – thiếp: tình cảm vợ chồng mặn nồng, tha thiết.

– Phận gái chữ tòng: phận sự của người vợ phải theo chồng.

– Một lòng xin đi: quyết tâm theo Từ Hải

→ Muốn ra đi để tiếp sức, chia sẻ, gánh vác công việc với chồng

=> Thúy Kiều không chỉ ý thức được phận sự của người vợ, thể hiện tình yêu với chồng mà còn hiểu, khâm phục và kính trọng Từ Hải. Nàng xứng đáng là tri kỉ của bậc anh hùng.

b. Lời Từ Hải

* Lời đáp:

“Từ rằng: “Tâm phúc tương tri

Sao chưa thoát khỏi nữ nhi thường tình”

– Từ chối mong muốn của Kiều

– Khuyên Kiều hãy vượt lên tình thông cảm thường để xứng đáng làm vợ một người anh hùng.

– Coi Kiều là người tri kỉ, hiểu mình

→ Tính cách anh hùng của Từ Hải.

*Lời hứa:

“Bao giờ mười vạn tinh binh,

Tiếng chiêng dậy đất bóng tinh rợp đường.

Làm cho rỡ mặt phi thường,

Bấy giờ ta sẽ rước nàng nghi gia.”

– Rõ mặt phi thường: tạo nên sự nghiệp xuất chúng, phi thường→ niềm tin sắt đá vào bản thân, sự nghiệp của mình.

– Rước nàng nghi gia: hứa trở về đón Kiều

→ Người anh hùng có chí khí, sự thống nhất giữa khát vọng phi thường và tình cảm sâu nặng với người tri kỉ.

* 4 câu thơ tiếp:

“Bằng nay bốn bể không nhà,

Theo càng thêm bận biết là đi đâu?

Đành lòng chờ đó ít lâu

Chầy chăng là một năm sau vội gì!”

– Bốn bể không nhà: khẳng định thực tế gieo neo, vất vả, khó khăn của buổi đầu lập nghiệp.

– Lời hứa: “ một năm” : mốc thời gian cụ thể, nhanh chóng → Khẳng định ý chí, bản lĩnh, sự tự tin

→ Lời hứa ước ngắn gọn, dứt khoát, tự tin

=> Từ Hải không chỉ là người anh hùng có khát vọng, chí khí lớn mà còn rất tự tin vào tài năng của mình.

*Hai câu cuối

“Quyết lời dứt áo ra đi,

phong vân bằng đã tới kì dặm khơi”

– Hành động :

+ quyết lời

+ dứt áo ra đi

→thái độ, cử chỉ, hành động dứt khoát, không hề do dự, không để tình cảm lưu luyến làm lung lạc và cản bước ý chí người anh hùng

– Hình ảnh chim bằng :

→ ẩn dụ tượng trưng về người anh hùng hợp lí tưởng cao đẹp, hùng tráng, phi thường, mang tầm vóc vũ trụ. →Thể hiện ước mơ về người anh hùng lí tưởng của Nguyễn Du ( chân dung kì vĩ, chí khí, tài năng, bản lĩnh phi thường, thực hiện giấc mơ công lí).

Đoạn văn tham khảo

Hình tượng Từ Hải trong đoạn trích Chí khí anh hùng được trình bày hiện lên vô cùng trung thực và sinh động. Người anh hùng Từ Hải đã được lý tưởng hóa mang những vẻ đẹp về phẩm chất của một nam nhi đại trượng phu mẫu mực. trước tiên, Từ Hải hiện lên với chí làm trai, thỏa sức vùng vẫy để làm nên việc lớn. Hình ảnh “Nửa năm hương lửa đương nồng” là hình ảnh của sự hạnh phúc lứa đôi ngọt ngào, dễ làm cho con người thui chột ý chí muốn vươn ra đất trời rộng lớn ngoài kia. Tuy nhiên, Từ Hải lại khác, người trượng phu nghĩa lớn ấy đã “thoắt đã động lòng bốn phương”. Cách sử dụng từ độc đáo của Nguyễn Du cho thấy chí lớn, chí làm trai, thỏa sức vùng vẫy với mục tiêu làm nên nghiệp lớn vẫn luôn ngự trị và trở thành khát khao lớn, mãnh liệt trong nhân vật. Từ bỏ hạnh phúc gia đình êm ấm và Thúy Kiều, người anh hùng ấy “trông vời trời bể mênh mang/ Thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng rong”. Cái khát vọng công danh của người anh hùng đã tạm gác gia đình lại để tiếp tục sự nghiệp dang dở. Thứ hai, ta thấy Từ Hải là người nam nhi có nghĩa lớn, muốn cho Thúy Kiều một danh phận tử tế. Trong suốt cuộc thế phiêu dạt của Kiều thì Từ Hải chính là người đàn ông duy nhất mà có thể cứu Kiều và dám hứa với Kiều về một danh phận và cuộc sống, chỗ dựa tử tế. Người anh hùng Từ Hải quyết tâm làm nên sự nghiệp lớn để rồi đón Kiều về nhà, cho nàng một danh phận và cuộc sống êm ấm. Thái độ dứt khoát của Từ Hải qua những từ như “quyết, dứt” cho thấy ý chí làm nên công danh và nghiệp lớn của người đàn ông nặng nghĩa nặng tình. Và từ đó, nhân vật Từ Hải đã khắc dấu trong tâm trí người đọc với vẻ đẹp của người quân tử có chí lớn và yêu thương vợ của mình.

Đề đọc hiểu Chí khí anh hùng số 3

Đọc văn bản sau và trả lời thắc mắc:

Bạn đang xem bài: Đọc hiểu Chí khí anh hùng

Văn bản 1:

Nửa năm hương lửa đương nồng,

Trượng phu thoắt đã động lòng bốn phương.

Trông vời trời bể mênh mang,

Thanh gươm yên ngựa lên đường thẳng rong.

(Trích Chí khí anh hùng, Trang 113, Ngữ văn 10, Tập II,NXBGD, 2006)

Văn bản 2: Trong Kim Vân Kiều, Thanh Tâm Tài Nhân tả sự ra đi của nhân vật một cách chóng vánh: “ Từ bèn mua riêng một sở để cùng ăn ở với nàng. Được hơn năm tháng thì Từ dứt áo ra đi. Nào biết đi để làm gì? Hãy đợi hồi sau phân giải”…

Câu 1. Nêu thể loại của văn bản (1) và (2)?

Câu 2. Cùng một chi tiết chia tay nhưng cách kể của Nguyễn Du khác với cách kể của Thanh Tâm Tài Nhân ở điểm nào?

Câu 3. Em hiểu từ trượng phu và cụm từ động lòng bốn phương thế nào? Từ thoắt nói lên điều gì trong tính cách của Từ ở văn bản (1)?

Câu 4. Viết đoạn văn ngắn ( 5 tới 7 dòng) thổ lộ suy nghĩ về vẻ đẹp người anh hùng Từ Hải qua văn bản (1)

Đáp án đọc hiểu Chí khí anh hùng số 3

Câu 1. Thể loại của văn bản

– (1) : thơ lục bát và văn bản

– (2): tiểu thuyết chương hồi

Câu 2. Cách kể của Nguyễn Du khác với cách kể của Thanh Tâm Tài Nhân ở điểm :

– Cách kể của Thanh Tâm Tài Nhân chỉ thuần túy là để thông báo sự kiện. Nó không giúp chúng ta cảm nhận được những phẩm chất phi thường của người anh hùng Từ Hải, đồng thời tình yêu của Từ Hải dành cho Kiều không được đề cập. Nói chung, đây là cách kể chỉ quan tâm tới sự kiện.

– Cách kể của Nguyễn Du giúp chúng ta cảm nhận được những phẩm chất phi thường của người anh hùng Từ Hải, đồng thời thấy được sự gắn bó của Từ Hải và Thuý Kiều thật sâu đậm, nồng nàn: hương lửa đương nồng. Nguyễn Du quan tâm tới tiếng lòng, tới cảm nhận của con người. Đó là sự sáng tạo của thiên tài Nguyễn Du.

Câu 3. 

– Trượng phu (đại trượng phu) là từ chỉ người đàn ông có chí khí, bậc anh hùng với hàm nghĩa khâm phục, ngợi ca.

– Động lòng bốn phương là cụm từ ước lệ chỉ chí khí anh hùng (chí làm trai nam, bắc, đông, tây…) vùng vẫy thiên hạ. Đó cũng là lí tưởng anh hùng thời trung đại, không bị ràng buộc bởi vợ con, gia đình mà để ở bốn phương trời, ở không gian rộng lớn, quyết mưu sự nghiệp phi thường.

– Từ thoắt là nhanh chóng trong khoảnh khắc bất thần. Với từ thoắt, ta thấy cách nghĩ, cách xử sự của Từ Hải cũng khác thường và dứt khoát. Người anh hùng gặp người đẹp tri kỉ, đang say lửa nồng hạnh phúc lứa đôi, chợt nghĩ tới chí lớn chưa thành, đã động lòng bốn phương, đã thấy cuộc sống hạnh phúc gia đình sao mà chật hẹp, tù túng.

Câu 4. Đoạn văn đảm bảo những yêu cầu :

– phương thức: đảm bảo về số câu, không được gạch đầu dòng, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp. Hành văn trong sáng, xúc cảm thật tâm ;

– Nội dung:

+ Từ Hải không phải là con người say mê tửu sắc mà là con người sống hợp lí tưởng. Lí tưởng đó là được tự do, vẫy vùng giữa trời cao đất rộng, không chịu một sự trói buộc nào.

+ Vẻ đẹp của Từ Hải được đặt trong hình ảnh không gian rộng lớn, khoáng đạt, không gian biển rộng trời cao. Không gian đó không chỉ nâng tầm vóc người anh hùng ngang hàng với vũ trụ mà còn như chắp cánh cho những ước mơ, khát vọng lớn lao, phi thường của người tráng sĩ ấy.

+ Từ Hải là giấc mơ lớn của Nguyễn Du về tự do và công lí.

Trên đây là một số đề đọc hiểu Chí khí anh hùng đã được ra trong những đề thi, đề rà soát mà Trường Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường miền Trung đã sưu tầm được, mong rằng sẽ giúp ích cho những em trong quá trình ôn tập tại nhà Đừng quên còn rất nhiều đề văn về đoạn trích Chí khí anh hùng giúp những em ôn luyện chuẩn bị cho kì thi cuối kì tốt nhất nhé!

Tuyển lựa chọn những đề đọc hiểu Chí khí anh hùng đã ra trong những kì thi, rà soát giúp em ôn luyện và nắm chắc để đạt 3 điểm tối đa phần đọc hiểu này nhé!

Bản quyền bài viết thuộc Trường Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường miền Trung. Mọi hành vi sao chép đều là gian lận!

Nguồn chia sẻ: https://cmm.edu.vn

https://cmm.edu.vn/doc-hieu-chi-khi-anh-hung/

Trích nguồn: Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường miền Trung
Danh mục: Giáo dục

Related Posts