tìm hiểu nghệ thuật đoạn trích Tức nước vỡ bờ trong tác phẩm Tắt đèn

Đề bài: tìm hiểu nghệ thuật đoạn trích Tức nước vỡ bờ trong tác phẩm Tắt đèn

phan tich nghe thuat doan trich tuc nuoc vo bo trong tac pham tat den

Bạn đang xem bài: tìm hiểu nghệ thuật đoạn trích Tức nước vỡ bờ trong tác phẩm Tắt đèn

2 bài văn tìm hiểu nghệ thuật đoạn trích Tức nước vỡ bờ trong tác phẩm Tắt đèn

 

1. tìm hiểu nghệ thuật đoạn trích Tức nước vỡ bờ trong tác phẩm Tắt đèn, mẫu số 1:

Đây là đoạn văn hay và rất tiêu biểu cho văn pháp tiểu thuyết trong tác phẩm Tắt đèn của Ngô Tất Tố. Có thể nêu lên mọi khía cạnh nổi trội:

Khắc họa nhân vật: những nhân vật trong đoạn văn đều rõ nét, nhất là hai nhân vật Cai Lệ và chị Dậu. Cai Lệ chỉ là một tên tay sai vô danh, nhưng ở đoạn văn này đã nổi trội lên thật đậm nét. Từ giọng quát mắng uy hiếp thô lỗ, trắng trợn, tới những hành động hung hãn, tàn ác, cho tới cả “cái giọng khàn khàn vì hút nhiều xái cũ”, cái thân hình “lẻo khoèo” vì nghiện ngập, cả cái tư thế thảm hại rất khôi hài: “ngã chỏng quèo trên mặt đất, mồm vẫn nham nhảm thét trói” đều đã tập trung làm nổi trội cái tư cách vừa tàn ác, vừa đểu cáng, ti tiện của cái hạng “đầu chày đít thớt” đó.

Hình tượng chị Dậu trong đoạn văn được khắc họa thật sinh động. Đặc biệt sự diễn biến tâm lý, thái độ của chị Dậu – từ chỗ lễ phép van xin thiết tha tới chỗ nghiến răng quật ngã bọn lay sai – được thể hiện thật tự nhiên, đúng với lôgic tính cách chị Dậu, tuy nhịn nhường như rất đột ngột. tương tự, bản tính tính cách của nhân vật chị Dậu – dịu dàng, chịu đựng mà ngang tàng, quật cường – được thể hiện vừa đa dạng, vừa thống nhất, nhất quán. Có thể nói mọi lời lẽ, động lực của chị Dậu trong đoạn văn đều đúng là “chị Dậu”. Hơn bất cứ chỗ nào khác, đoạn Tức nước vỡ bờ đã cho thấy “sừng sững hiện ra cái chân dung lạc quan của chị Dậu” (Nguyễn Tuân).

1 phan tich nghe thuat doan trich tuc nuoc vo bo trong tac pham tat den

Những bài tìm hiểu nghệ thuật đoạn trích Tức nước vỡ bờ trong tác phẩm Tắt đèn hay nhất

Ngòi bút Ngô Tất Tố tả những cảnh hoại động rất hay Vũ Ngọc Phan nhận xét: “Cái đoạn chị Dậu đánh nhau với Cai Lệ là một đoạn tuyệt khéo, rất đúng với tâm lý của dân quê” (Sđd). Đó là một bức ký họa với những nét bút thật linh hoạt, sắc sảo, pha chút biếm họa tài tình. Cảnh hoạt động dồn dập, rộn rịp mà vẫn rõ nét, không rối mắt, mỗi chi tiết đều đắt. Với vốn sống nông thôn phong phú và với “óc quan sát rất tinh tường, rất chu đáo” (lời Vũ Trọng Phụng trong bài Tắt đèn của Ngô Tất Tố, đăng báo Thời vụ, 1939), ngòi bút Ngô Tất Tô” ở đây vừa giàu chất sống, vừa rất sắc sảo.

Có người thụ hưởng xét tiểu thuyết Tắt đèn giàu tính kịch. Hoàn toàn đúng. Tính kịch, đó là “tính hành động chặt chẽ và quán triệt”, xung đột thể hiện tập trung là sự căng thẳng đối với nhân vật do tình huống tạo ra. Đồng thời, nếu như kịch yêu cầu tính cách nhân vật tự thể hiện bằng lời nói và hành động, “tiếng nói của nhân vật đều có tính đặc thù rõ rệt, có sức biểu hiện tối đa” thì đoạn văn Tức nước vỡ bờ, tiếng nói hội thoại của những nhân vật quả là tương tự, Ngô Tất Tố rất thuộc lời ăn tiếng nói của từng hạng người ở nông thôn nên nhân vật nào cũng có “tiếng nói” riêng. Khẩu khí hống hách đểu cáng của cai lệ, giọng điệu và lời lẽ khi thiết tha lễ phép khi đanh đá ngỗ ngược của chị Dậu, đều rất “hột” đã khiến cho nhân vật “tự thể hiện tính cách” đầy đủ, nổi trội. Khẩu ngữ nông thôn đã vào văn của Ngô Tất Tố thật tự nhiên, nhuần nhuyễn, khiến cho câu văn sinh động, mặn mòi, có tương đối thở của đời sống và đoạn văn rất có không khí.

Sức mạnh nghệ thuật của Ngô Tất Tố, xét tới cùng là sức mạnh của chủ nghĩa hiện thực, đồng thời là sức mạnh của một ngòi búi gắn bó máu thịt với nông dân, của một trái tim yêu ghét rẽ ròi, mãnh liệt và nhất quán.

 

2. tìm hiểu nghệ thuật đoạn trích Tức nước vỡ bờ trong tác phẩm Tắt đèn, mẫu số 2:

Ngô Tất Tố là một cây bút hiện thực xuất sắc của văn học Việt Nam trước cách mệnh tháng Tám. Trong cuộc thế sáng tác văn học của mình, ông đã để lại nhiều tác phẩm được coi là những tuyệt bút nghệ thuật. Trong số ấy, tiểu thuyết Tắt đèn xứng đáng là một áng văn tiêu biểu cho tài năng và phong cách nghệ thuật của Ngô Tất Tố.

Tắt đèn là một cuốn tiểu thuyết chỉ có vài trăm trang. Một dung lượng không nhiều nhưng vừa đủ để Ngô Tất Tố khái quát được xã hội nông thôn Việt Nam đương thời một cách tập trung, tiêu biểu nhất. trị giá nghệ thuật của tiểu thuyết Tắt đèn, thiết nghĩ phải tốn tương đối nhiều giấy mực để bàn luận. Trong giới hạn của bài viết này, chúng ta hãy ngừng lại ở việc tìm hiểu những nét đặc sắc của ngòi bút Ngô Tất Tố trong đoạn trích Tức nước vỡ bờ.

Đây là đoạn văn hay, rết tiêu biểu cho văn pháp tiểu thuyết của tác giả Tắt đèn.

Nét nổi trội nhất và cũng là thành công nhất của Ngô Tất Tố chính là nghệ thuật khắc họa nhân vật. Chỉ với chưa đầy ba trang văn, Ngô Tất Tố đã xây dựng được hai nhân vật đạt tới mức tiêu biểu bất hủ. Đó là cai lệ và chị Dậu. Cai lệ chỉ là một tên tay sai mạt hạng, không có tên riêng, nhưng lại được tác giả tập trung mô tả nổi trội, trở thành một tính cách tiêu biểu với đầy đủ những nét chung và riêng. Cai lệ là hình ảnh đại diện cho bọn tay sai nói riêng và đại diện cho cái chính quyền thực dân tàn bạo, bất nhân nói chung. Hắn phảng phất cái bóng vía của tất cả những tên tay sai hung hãn ngoài đời cũng như những sáng tác hiện thực lúc bấy giờ. Những cai lệ là một tên tay sai không giống với bất cứ tên nào mà ta đã gặp. Hắn có những đặc điểm riêng không thể trộn lẫn, và được tô đậm. Đây là giọng quát thét hông hách (Thằng kia!, mày định nói cho cha mày nghe đó à?); những lời xỏ xiên đểu cáng (Ông tưởng mày chết đêm qua, còn sống đó à?); và những hành động hung hãn (Bịch luôn vào ngực chị Dậu mấy bịch, Tát vào mặt chị một cái đánh bốp, Sấn tới để chói anh Dậu, Nhảy vào cạnh anh Dậu…). Và đây, cái giọng khàn khàn vì hút nhiều xái cữ, cái thân hình lẻo khoẻo vì nghiện thuốc phiện, cái tư thế ngã chỏng quèo mà mồm vẫn nham nhảm thét trói vợ chồng kẻ thiếu sưu,..Tất cả những chi tiết đó đã tạo nên một tên tay sai vừa trắng trơn, tàn ác, vừa đểu giả, ti tiện. Hình ảnh ấy đã để lại một ấn tượng đặc biệt trong lòng độc giả: vừa khinh bỉ kinh tởm, vừa căm ghét.

phan tich nghe thuat doan trich tuc nuoc vo bo trong tac pham tat den 1

tìm hiểu nghệ thuật đoạn trích Tức nước vỡ bờ trong tác phẩm Tắt đèn

Đối lập với hình ảnh tên cai lệ là hình ảnh chị Dậu. Chị Dậu cũng là một thành công của Ngô Tất Tố trong việc xây dựng nhân vật đạt tới mức tiêu biểu hóa cao độ. Nhân vật chị Dậu có tính cách khá đa dạng: vừa hiền lành, lễ phép, vừa ngỗ ngược, đanh đá, vừa nhẫn nhục vừa phản kháng quyết liệt, vừa tràn đầy yêu thương vừa ngùn ngụt căm thù. Ngô Tất Tố không chỉ thành công trong việc xây dựng một hình tượng người phụ nữ nông thôn với tính cách tiêu biểu, ông còn rất thành công trong việc khắc họa tâm lí nhân vật chị Dậu.

Trong đoạn trích, chị Dậu là người có đời sống nội tâm khá phong phú. Ngòi bút Ngô Tất Tố đã lách sâu vào trong tâm hồn nhân vật để thể hiện nó một cách trung thực và biện chứng. Từ chỗ nhẫn nhục chịu đựng, tha thiết van xin, tới chỗ tức quá không thể chịu được, mà quyên sinh cự lại; từ thái độ lễ phép, tôn trọng tên cai lệ tới sự ngỗ ngược, đanh đá nghiến răng: Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem, rồi bất chấp thà ngồi tù xông vào đấu sức với hai tên tay sai… Tất cả vừa thích hợp với lôgíc khách quan của cuộc sống: Tức nước vỡ bờ, vừa thích hợp với tính cách chị Dậu.

Cùng với thành công về phương diện xây dựng nhân vật, Ngô Tất Tố còn sử dụng ngòi bút mô tả rất linh hoạt, sinh động. Chỉ một vài nét phác họa, nhà văn đã vẽ ra trước mắt người đọc những cảnh tượng sống động khiến họ có cảm giác như đang tận mắt chứng kiến nó.

Tiếng trống và tiếng tù và đã thủng thẳng đua nhau từ phía đầu làng tới đình. Tiếng chó sủa vang những xóm. Chỉ hai câu văn mà tác giả đã gợi tả được cả cái không khí ngột ngạt của làng quê Việt Nam trong mùa sưu thuế.

Đặc biệt trong đoạn văn mô tả cảnh chị Dậu quyên sinh cự lại hai tên tay sai. Dưới ngòi bút thần tình của Ngô Tất Tố, những hoạt động diễn ra dồn dập mà vẫn rất rõ nét: từ hành động của tên cai lệ (tát chị Dậu và nhảy vào anh Dậu) tới việc chị Dậu nghiến hai hàm răng rồi túm tóc tên cai lệ, ấn dúi ra cửa khiến hắn ngã chỏng quèo; từ việc tên người thân lí trưởng sấn sổ bước tới giơ gậy chực đánh tới việc hai bên giằng co, vật nhau, rồi chị Dậu túm lấy tóc hắn lẳng cho một cái khiến tên này ngã nhào ra thềm… tất cả diễn ra mau lẹ như trong một pha gay cấn của một cuốn phim; vừa diễn tả được diễn biến truyện vừa thể hiện được tính cách, tâm lí nhân vật, và sức sống mạnh mẽ, ý thức phản kháng tiềm tàng của chị Dậu. Có thể nói, Ngô Tất Tố có óc quan sát rất tinh tường.(Vũ Trọng Phụng) và mô tả tuyệt khéo (Phan Ngọc).

Một đặc sắc nghệ thuật nữa của đoạn trích là tiếng nói kể chuyện, mô tả của tác giả và tiếng nói hội thoại của nhân vật. Trong tiếng nói kể chuyện và mô tả, tác giả sử dụng rất nhiều từ ngữ vừa giàu sắc thái biểu cảm, vừa thích hợp với ti hân vật và những hoạt động. Điệu bộ của bá lão láng giềng thì lật đật; thằng Dần thì vục đầu vừa thổi vừa húp soàn soạt, anh Dậu thì uốn vai ngáp uể oải chống tay…, ngẩng đầu lên, run rẩy, lăn quay; bọn tay sai ban đầu thì nhảy vào, sấn sổ, sau đó, đứa thì ngã chồng quèo đứa thì ngã nhào… Tất cả những ngôn từ ấy đều rất sống, rất có hồn.

tiếng nói nhân vật vừa đa dạng, vừa độc đáo. Mỗi nhân vật đều nổi tiếng nói riêng. Ngôn từ của tên cai lệ thì thô tục, đểu cáng, của tên người thân lí trưởng thì mỉa mai, xa xăm, lời anh Dậu thì run rẩy, sợ sệt, lời bà lão láng giềng thì thực thà, hiền hậu. Đặc biệt là tiếng nói của chị Dậu, khi thì thiết tha, mềm mỏng, lúc gang thép, quyết liệt. Qua tiếng nói, tính cách nhân vật bộc lộ khá rõ nét.

không những thế, những khẩu ngữ của quần chúng nông dân như thầy em, nhà cháu được Ngô Tất Tố sử dụng rất hồn nhiên, nhuần nhuyễn, khiến cho câu văn giản dị mà mặn mòi, mang tương đối thở của đời sống.

Những thành công và đặc sắc Ngô Tất Tố trong đoạn trích cũng là những thành công nghệ thuật của tác phẩm. Nghệ thuật ấy phối hợp với trị giá nội dung tư tưởng, đã đem lại sự hấp dẫn và sức sống lâu bền cho cuốn tiểu thuyết này.

——————-HẾT——————–

Sau khi đã tìm hiểu nghệ thuật đoạn trích Tức nước vỡ bờ trong tác phẩm Tắt đèn những em có thể đi vào Suy nghĩ của em về nhân vật chị Dậu qua đoạn trích Tức nước vỡ bờ hoặc tham khảo Giới thiệu về tiểu thuyết Tắt đèn và đoạn trích Tức nước vỡ bờ nhằm củng cố tri thức của mình.

 

Bản quyền bài viết thuộc Trường Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường miền Trung. Mọi hành vi sao chép đều là gian lận!

Nguồn chia sẻ: https://cmm.edu.vn

https://cmm.edu.vn/phan-tich-nghe-thuat-doan-trich-tuc-nuoc-vo-bo-trong-tac-pham-tat-den/

Trích nguồn: Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường miền Trung
Danh mục: Giáo dục

Related Posts