Vật Lí 9 Bài 53: Sự tìm hiểu ánh sáng trắng – Giải bài tập SGK Vật Lí 9 Bài 53

Vật Lí 9 Bài 53: Sự tìm hiểu ánh sáng trắng được Trường Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường miền Trung soạn hy vọng sẽ tà tà tài liệu hữu ích giúp những em nắm vững tri thức bài học và đạt kết quả tốt trong những bài thi, bài rà soát trên lớp.

Tóm tắt lý thuyết Vật Lí 9 Bài 53

tìm hiểu một chùm ánh sáng trắng bằng lăng kính

– Lăng kính là một khối thủy tinh trong suốt có ba mặt bên hình chữ nhật, hai mặt đáy hình tam giác thường được mài mờ, ba đường gờ của nó song song với nhau gọi là ba cạnh của lăng kính.

Bạn đang xem bài: Vật Lí 9 Bài 53: Sự tìm hiểu ánh sáng trắng – Giải bài tập SGK Vật Lí 9 Bài 53

ly thuyet su phan tich anh sang trang

– Chiếu một chùm sáng trắng hẹp đi qua một lăng kính ta sẽ thu được rất nhiều chùm sáng màu khác nhau nằm sát cạnh nhau, tạo thành một dải màu như cầu vồng. Màu của dải này biến thiên liên tục từ đỏ tới tím.

ly thuyet su phan tich anh sang trang 1

Lăng kính có tác dụng tách riêng chùm sáng màu có sẵn trong chùm sáng trắng cho mỗi chùm đi theo một phương khác nhau.

tìm hiểu một chùm sáng trắng bằng sự phản xạ trên đĩa CD

Khi cho một chùm ánh sáng trắng phản xạ trên mặt ghi của một đĩa CD, chùm ánh sáng phản xạ cũng được tìm hiểu thành rất nhiều màu sắc khác nhau. Trong chùm ánh sáng trắng có chứa nhiều chùm sáng màu khác nhau.

ly thuyet su phan tich anh sang trang 2

Liên hệ thực tế

Thỉnh thoảng sau cơn mưa, nhìn về hướng đối diện với Mặt Trời ta có thể thấy được cầu vồng. Ánh sáng trắng của Mặt Trời khi khúc xạ và phản xạ qua những giọt nước liti còn sót lại trên không trung sau cơn mưa đã bị tìm hiểu thành những ánh sáng màu và tạo thành cầu vồng.

ly thuyet su phan tich anh sang trang 3

Giải bài tập SGK Vật Lí 9 Bài 53

Bài C1 (trang 139 SGK Vật Lý 9)

Hãy mô tả màu sắc của dải nhiều màu nói ở trong thử nghiệm 1.

Lời giải:

Có dải màu biến thiên liên tục từ đỏ tới tím (màu cầu vồng). Ở phía này là màu đỏ, rồi tới da cam, vàng,… phía kia là màu tím.

Bài C2 (trang 139 SGK Vật Lý 9)

Mô tả hình ảnh quan sát được trong hai trường hợp a và b trong thử nghiệm 2.

Lời giải:

– Khi chắn khe K bằng tấm lọc màu đỏ thì ta thấy có vạch màu đỏ, bằng tấm lọc màu xanh thì có vạch xanh, hai tấm vạch này không nằm cùng 1 chỗ

– Khi chắn khe K bằng tấm lọc nửa trên màu đỏ, nửa dưới màu xanh thì ta thấy đồng thời cả hai vạch đỏ và xanh nằm lệch nhau. nếu như có một phần của những ánh sáng này chồng lên nhau sau tấm lọc thì ở đó ta thấy ánh sáng màu vàng là kết quả chồng nhau của 2 màu xanh và đỏ.

Bài C3 (trang 140 SGK Vật Lý 9)

Em hãy dựa vào những kết quả quan sát được ở trên để nhận định sự đúng, sai của những ý kiến sau:

– Lăng kính đã nhuộm những màu khác nhau cho chùm sáng trắng.

– Trong chùm sáng trắng có chứa sẵn những ánh sáng màu. Lăng kính chỉ có tác dụng tách những chùm sáng màu đó ra, cho mỗi chùm đi theo một phương vào mắt.

Lời giải:

– Sai vì bản thân lăng kính là một khối chất trong suốt không màu, nên nó không thể đóng vai trò như tấm lọc màu được.

– Đúng vì nếu như lăng kính có tác dụng nhuộm mầu cho chùm tia sáng thì vì sao chỗ này chỉ nhuộm màu xanh, chỗ kia chỉ nhuộm màu đỏ? Trong lúc đó những vùng mà những tia sáng đi qua trong lăng kính có tính chất hoàn toàn như nhau.

Bài C4 (trang 140 SGK Vật Lý 9)

vì sao có thể nói thử nghiệm 1 là thử nghiệm tìm hiểu ánh sáng trắng?

Lời giải:

Trước lăng kính ta chỉ có một dải sáng trắng. Sau lăng kính ta thu được rất nhiều dải sáng màu. tương tự, lăng kính đã tìm hiểu từ dải sáng trắng nói trên ra nhiều dải sáng màu, nên ta nói thử nghiệm 1 SGK là thử nghiệm tìm hiểu ánh sáng trắng.

Bài C5 (trang 140 SGK Vật Lý 9)

Hãy mô tả hiện tượng quan sát được trong thử nghiệm 3.

Lời giải:

Khi chiếu ánh sáng trắng vào mặt ghi của 1 đĩa CD và quan sát ánh sáng phản xạ, ta thấy chùm phản xạ có màu cầu vồng thành dải màu biến thiên liên tục từ đỏ tới tím, nhìn theo phương này có ánh sáng màu này, theo phương khác có ánh sáng màu khác.

Bài C6 (trang 140 SGK Vật Lý 9)

– Ánh sáng chiếu tới đĩa CD là ánh sáng màu gì?

– Ánh sáng từ đĩa CD tới mắt ta có những màu nào?

– vì sao có thể nói thử nghiệm 3 cũng là thử nghiệm tìm hiểu ánh sáng trắng?

Lời giải:

– Ánh sáng chiếu tới đĩa CD là ánh sáng trắng.

– Ánh sáng từ đĩa CD tới mắt ta có những dải màu biến thiên liên tục từ đỏ tới tím. Tùy theo phương nhìn, ta có thể thấy ánh sáng từ đĩa CD tới mắt ta có màu này hay màu kia.

– Trước khi tới đĩa CD, chùm sáng là chùm sáng trắng. Sau khi phản xạ trên đĩa CD, ta thu được rất nhiều chùm sáng màu khác nhau truyền theo những phương khác nhau. Vậy, thử nghiệm với đĩa CD cũng là thử nghiệm tìm hiểu ánh sáng trắng.

Bài C7 (trang 141 SGK Vật Lý 9)

Có thể coi cách sử dụng những tấm lọc màu như một cách tìm hiểu ánh sáng trắng thành ánh sáng màu được không?

Lời giải:

Có thể coi cách dùng các tấm lọc màu như một cách phân tích ánh sáng trắng thành ánh sáng màu.

Chiếu chùm ánh sáng trắng qua tấm lọc màu đỏ ta được ánh sáng đỏ. nếu như thay tấm lọc màu đỏ bằng tấm lọc màu xanh, thì ta lại thu được ánh sáng xanh. Cứ như thế cho những tấm lọc màu khác, ta sẽ biết được trong chùm sáng trắng có những ánh sáng màu nào. Như thế tấm lọc màu có tác dụng tách ánh sáng màu đó ra khỏi chùm sáng trắng.

Bài C8 (trang 141 SGK Vật Lý 9)

Đặt một gương phẳng nằm chếch một góc khoảng 30° vào khay nước. Đặt trước trán một mảnh giấy nhỏ trên có vạch một vạch đen nằm ngang. sắp xếp sao cho vạch đen nằm song song với đường giao nhau của mặt gương và mặt nước (hình 53.3 SGK). Hãy nhìn ảnh của vật đen qua phần gương ở trong nước. Mô tả và giảng giải hiện tượng quan sát được.

bai c8 trang 141

Lời giải:

Ta có:

+ Phần nước nằm giữa mặt gương và mặt nước tạo thành một lăng kính bằng nước.

+ Xét một dải sáng trắng hẹp phát ra từ mép của vạch đen trên trán, chiếu tới mặt nước. Dải sáng này là khúc xạ vào nước, phản xạ trên gương, trở lại mặt nước, lại khúc xạ ra ngoài không khí và đi vào mắt người quan sát. Dải sáng này coi như đi qua lăng kính nước nói trên, nên nó bị tìm hiểu ra thành nhiều dải sáng màu sắc như cầu vồng. do vậy khi nhìn vào phần gương ở trong nước ta sẽ không thấy vạch đen mà thấy một dải nhiều màu.

Trắc nghiệm Vật Lí 9 Bài 53 có đáp án

Bài 1: Sự tìm hiểu ánh sáng trắng được quan sát trong thử nghiệm nào sau đây?

A. Chiếu một chùm sáng trắng vào một gương phẳng.

B. Chiếu một chùm sáng trắng qua một tấm thủy tinh mỏng.

C. Chiếu một chùm sáng trắng vào một lăng kính.

D. Chiếu một chùm sáng trắng qua một thấu kính phân kì.

Lời giải

Sự tìm hiểu ánh sáng trắng được quan sát trong thử nghiệm chiếu một chùm sáng trắng vào một lăng kính

trac nghiem vat ly 9 dang 36 su phan tich anh sang trang 4837

Đáp án: C

Bài 2: Lăng kính là:

A. Một khối trong suốt

B. Một khối có màu của bảy sắc cầu vồng: Đỏ – da cam – vàng – lục – lam – chàm – tím

C. Một khối có màu của ba màu cơ bản: Đỏ – lục – lam

D. Một khối có màu đen

Lời giải

Lăng kính là một khối trong suốt hình lăng trụ tam giác.

trac nghiem vat ly 9 dang 36 su phan tich anh sang trang 4839

Đáp án: A

Bài 3: Khi chiếu ánh sáng từ nguồn ánh sáng trắng qua lăng kính, ta thu được:

A. Ánh sáng màu trắng

B. Một dải màu xếp liền nhau: Đỏ – da cam – vàng – lục – lam – chàm – tím

C. Một dải gồm ba màu cơ bản: Đỏ – lục – lam

D. Ánh sáng đỏ

Lời giải

Chiếu ánh sáng từ nguồn sáng trắng qua lăng kính ta thu được một dải ánh sáng màu xếp liền nhau: Đỏ – da cam – vàng – lục – lam – chàm – tím. (tuân theo định luật khúc xạ)

trac nghiem vat ly 9 dang 36 su phan tich anh sang trang 4838

Đáp án: B

Bài 4: Khi chiếu ánh sáng qua lăng kính, nếu như sau lăng kính chỉ có một màu duy nhất thì chùm sáng chiếu vào lăng kính là:

A. Chùm sáng trắng

B. Chùm sáng màu đỏ

C. Chùm sáng đơn sắc

D. Chùm sáng màu lục

Lời giải

nếu như sau lăng kính chỉ có một màu duy nhất thì chùm sáng chiếu vào lăng kính là chùm sáng đơn sắc.

Đáp án: C

Bài 5: trường hợp nào dưới đây ánh sáng trắng sẽ không bị tìm hiểu?

A. Chiếu tia sáng trắng qua một lăng kính.

B. Chiếu tia sáng trắng nghiêng góc vào một gương phẳng.

C. Chiếu tia sáng trắng nghiêng góc vào mặt ghi của một đĩa CD.

D. Chiếu chùm sáng trắng vào một bong bóng xà phòng.

Lời giải

A, C, D – ánh sáng trắng bị tìm hiểu

B – ánh sáng trắng không bị tìm hiểu mà chỉ bị phản xạ

Đáp án: B

Bài 6: Ánh sáng mặt trời là ánh sáng trắng. Kết luận nào sau đây là đúng?

A. Ánh sáng mặt trời là do những tia sáng màu trắng hợp thành.

B. Ánh sáng mặt trời là do những tia sáng màu đỏ,lục,lam tạo thành.

C. Ánh sáng mặt trời là do những tia sáng màu đỏ cánh sen,vàng,lam hợp thành.

D. Ánh sáng mặt trời là do những tia sáng màu đỏ, da cam, vàng, lục, lam, chàm, tím hợp thành.

Lời giải

Ta có:

Qua sự tìm hiểu ánh sáng trắng qua lăng kính: Chiếu ánh sáng từ nguồn sáng trắng qua lăng kính ta thu được một dải ánh sáng màu xếp liền nhau: Đỏ – da cam – vàng – lục – lam – chàm – tím. (tuân theo định luật khúc xạ)

=> Ánh sáng mặt trời là ánh sáng trắng do những tia sáng màu đỏ, da cam, vàng, lục, lam, chàm, tím hợp thành

Đáp án: D

Bài 7: ãy làm thử nghiệm sau để có thể trả lời nghi vấn của bài. Chiếu ánh sáng phát ra từ một đèn LED lục vào mặt ghi của một đĩa CD rồi quan sát ánh sáng phản xạ từ mặt đĩa theo đủ mọi phía. Ta sẽ thấy những ánh sáng màu gì?

trac nghiem vat ly 9 dang 36 su phan tich anh sang trang 5120

A. Chỉ thấy ánh sáng màu lục.

B. Thấy những ánh sáng có đủ mọi màu.

C. Không thấy có ánh sáng.

D. những câu A, B, C đều sai.

Lời giải

Chiếu ánh sáng phát ra từ một đèn LED lục vào mặt ghi của một đĩa CD rồi quan sát ánh sáng phản xạ từ mặt đĩa theo đủ mọi phía. Ta sẽ thấy những ánh sáng màu lục.

Vì 1 vật mang màu lục thì khi ánh sáng trắng chiếu vào vật không hấp thụ màu lục (có trong ánh sáng trắng) nên ánh sáng trắng truyền tới mắt ta, ta thấy vật màu lục.

Đáp án: A

Bài 8: Có thể tìm hiểu một chùm sáng trắng thành những chùm sáng màu khác nhau bằng cách cho chùm sáng trắng:

A. Qua một lăng kính hoặc qua một thấu kính tụ họp

B. Qua một thấu kính tụ họp hoặc qua một thấu kính phân kì

C. Phản xạ trên mặt ghi của một đĩa CD hoặc qua một lăng kính

D. Qua một thấu kính phân kì hoặc phản xạ trên mặt ghi của một đĩa CD

Lời giải

Có thể tìm hiểu một chùm sáng trắng thành những chùm sáng màu khác nhau bằng cách cho chùm sáng trắng đi qua một lăng kính hoặc phản xạ trên mặt ghi của một đĩa CD.

Đáp án: C

Bài 9: Chùm sáng trắng là chùm sáng:

A. Có màu trắng

B. Có chứa nhiều chùm sáng màu khác nhau

C. Không có màu

D. Có màu đỏ

Lời giải

Qua sự tìm hiểu ánh sáng trắng  ta rút ra kết luận: Trong chùm sáng trắng có chứa nhiều chùm sáng màu khác nhau.

Đáp án: B

Bài 10: Hiện tượng nào trong những hiện tượng sau không phải là hiện tượng tìm hiểu ánh sáng?

A. Hiện tượng cầu vồng

B. Ánh sáng màu trên váng dầu

C. Bong bóng xà phòng

D. Ánh sáng đi qua lăng kính bị lệch về phía đáy

Lời giải

Ta có:

– Hiện tượng cầu vồng, ánh sáng màu trên váng dầu, bong bóng xà phòng cũng là hiện tượng tìm hiểu ánh sáng.

– Hiện tượng ánh sáng đi qua lăng kính bị lệch về phía đáy – là do hiện tượng khúc xạ ánh sáng

Đáp án: D

******************

Trên đây là nội dung bài học Vật Lí 9 Bài 53: Sự tìm hiểu ánh sáng trắng do Trường Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường miền Trung soạn bao gồm phần lý thuyết, giải bài tập và những nghi vấn trắc nghiệm có đáp án đầy đủ. Hy vọng những em sẽ nắm vững tri thức về Sự tìm hiểu ánh sáng trắng. Chúc những em học tập thật tốt và luôn đạt điểm cao trong những bài thi bài rà soát trên lớp.

soạn bởi: Trường Trường Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường miền Trung

Chuyên mục: Vật Lý 9

Bản quyền bài viết thuộc Trường Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường miền Trung. Mọi hành vi sao chép đều là gian lận!

Nguồn chia sẻ: https://cmm.edu.vn

Trích nguồn: Cao đẳng Tài nguyên và Môi trường miền Trung
Danh mục: Giáo dục

Related Posts